22 Eylül 2018 Cumartesi

Bir Sonbahar ve Yeni Fikirler

Yapay Zekâ ile insanlık nereye gidiyor?

Sonbahar en sevdiğim mevsim değildir; ama İstanbul'a yakıştığını düşünüyorum; gün ışığı bile farklılaşıyor.

İstanbul'da, yazın getirdiği nem ve sıcak, trafik ve kalabalıkla birleşince, ne olanca canlılığıyla parlayan güneşin güzelliğini hissediyor ne de vakit kaybetmeden dışarıda olmanızı sağlayan enerjiyi bulabiliyorsunuz. 

Serinlik, Sarı Kahverengi 

Tuhaf... sonbaharla birlikte şehir daha kalabalık olmasına karşın sanki, durağan bir zamanla buluşuyorsunuz; kimbilir belki de sabah serinliği dinginleşmenizi sağlıyor. Akşam hafifçe üşümek, nemli, kirli ve ağır sıcağın yükünü alıyor üzerinizden... 

Yazı, şayet,  denizi, mavi gökyüzü ve doğayla yaşıyorsanız ondan ayrılmak gerçekten zor oluyor. 
Bu nedenle eylüller yaza veda etmenin burukluğunu içerir. Tatil biter, iş başlar. 

Yaz canlılıktır, eylül ile gelen sonbahar durağandır; yapraklar sarararak düşer, doğa sarı ve kahverenginin mat hâlini alır. Kasvet ve hüzün, bazıları için ise kederin mevsimidir sonbahar, hemen hemen mutlak bir bitiş olarak algılanır. 

Pastel bir Zaman Aralığı

Fakat ben, bu pastel zaman aralığında güzellikler bulabiliyorum. 
Yeni bir döneme girmiş olmanın heyecanını duyumsuyorum. İyi işler yapmanın heyecanı... yeni keşifler, fikirler, daha güçlü ve yaratıcı olmak... sarı parlak güneş ile açık mavi gökyüzünü getiren bir sonraki yaza ulaşmanın umudu... 
Sonbaharın serinliği sımsıcak bir umut oluyor içimde...  

Yeni Fikirler, Ütopya, Distopya 

Yeni fikirlerden bahsetmişken, Yapay Zekâ tartışmasını çok önemsediğimi belirtmeden geçemeyeceğim. Özellikle politika ve sosyal bilimlerle ilgilenenlerin; fakat bence herkesin üzerinde düşünmesi gereken bir konu... Ayrıca insan aklına benzer bir düzenekle çalışan, hisseden robot ile insanlığın buluşması geniş çerçeveli bir ütopya - distopya tartışmasını da beraberinde getiriyor. Ya robotlar kontrolden çıkıp insanlığa karşı kendi egemenliklerini kurmak isterse; yeni dünya bir insan - robot mücadelesine mi sahne olacak (?) Bulunduğumuz ân içerisinde gerçekçi bir tartışma konusu olarak gözükmüyor. Başka bir mecrada cevabını arayacağımız konular; asıl tema yapay zekânın açacağı yolda eşit bir yaşam bulunup bulunamayacağıdır.  

Acaba kapitalizmin ürettiği yapay zekâlı robotlar, dünyayı üretimin bol olduğu bir zamana götürecek mi? 
İnsan emeği ve bunun yarattığı artı değer üzerinden işleyen siyasal sistemler, eşitsizliklerin gittikçe azaldığı bir yeni dünyaya atılan adımın finali mi olacak? 

"Ya da kapitalizm kendi ürettiği robotlarıyla kendi varlık koşullarını dinamitlemez, egemenliğini yapay zekâ üzerinden daha da güçlendirir" diyenler mi haklı? 

Yapay Zekâ, Egemenlik Mücadelesi 

Şüphesiz çok uzun bir tartışma ve bilimsel çalışma konusu; ancak şu kadarını söylemeliyim ki üretimi sağlayan insan emeğinin yerine robotlarla yapılacak üretimi ikâme etmek, ezen ve ezilen arasındaki egemenlik ilişkilerini bir anda tersine çevirmez. Yapay zekânın mülkiyeti de egemen olandadır. Dolayısıyla yapay zekâlı robotlar aracılığıyla üretimin çoğalması, ezenin ezilenin hakkına göz koymaktan vazgeçeceği anlamına gelmez. 
Söz konusu üretim aracı yapay zekâ ise bunun egemenliği tıpkı fabrikadaki makine gibi yine politik sisteme hâkim olanların elindedir. Robotlar insan emeğine olan ihtiyacı azaltırken, ortaya çıkacak üretim bolluğundan tüm toplumun yararlanacağının garantisi de yoktur. Üretimin niteliği ve niceliği değişmiş; fakat politik egemenlik biçimi değişmemiştir. Egemen olan sürekli daha fazlasına sahip olmak istemektedir. Ezelden beri böyledir. Elbette ki böyle gitmeyecektir. 60 bin yıllık insanlık tarihi bize bunu göstermektedir. Egemenlik mücadelesi sürmektedir.  

Bir büyük Adım 

Her şeyin değişeceğini ya da mutlak biçimde değişimin yapay zekâyla geleceğini söylemenin doğru olmadığını düşünüyorum; fakat ulaşılan nokta gelecekte egemenliğin değişimini kolaylaştırabilir. 
Eşitsizliklerin azaldığı, yaşanabilir bir dünya için geniş toplum kesimlerinin atılım yapmasını sağlayabilir. 
İşte bu yüzden yapay zekâ bir umuttur; çok büyük mücadele ve dönüşümler sonrası kurulabilecek güzel bir dünya adına bir başlangıçtır.   

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder